Debaty sejmoweDruga Kadencja

Interpelacja w sprawie możliwości nieodpłatnego przekazania nieruchomości powiatu uczelni niepublicznej

   Szanowny Panie Ministrze! Zwracam się do Pana Ministra o informację, czy w świetle obowiązującej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) w związku z ustawą z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365) dopuszczalne jest darowanie (nieodpłatne przekazanie na własność) nieruchomości stanowiącej własność powiatu na rzecz niepublicznej, wyższej szkoły zawodowej lub zbycie takiej nieruchomości z zastosowaniem bonifikaty.    Zgodnie z art. 15 ust. 1 prawa o szkolnictwie wyższym władze publiczne, na zasadach określonych w ustawie, zapewniają uczelniom publicznym środki finansowe niezbędne do wykonywania ich zadań oraz udzielają pomocy uczelniom niepublicznym w zakresie i formach określonych w ustawie. W art. 90 ust. 3 prawa o szkolnictwie wyższym zapisano, iż: ˝Skarb Państwa oraz jednostki samorządu terytorialnego mogą przekazywać uczelniom nieruchomości w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 i Nr 281, poz. 2782 oraz z 2005 r. Nr 130, poz. 1087)˝.    Art. 13 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że nieruchomość może być zbyta w drodze darowizny na cele publiczne lub na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego. Przy czym cele publiczne w rozumieniu tej ustawy zostały zdefiniowane w art. 6. Działalność wyższej szkoły niepublicznej nie zalicza się do celów publicznych, na które można darować nieruchomość.    Na podstawie art. 68 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego może udzielić, za zgodą rady, bonifikaty od ceny nieruchomości, jeżeli nieruchomość jest sprzedawana osobom fizycznym i osobom prawnym, które prowadzą działalność charytatywną, opiekuńczą, kulturalną, leczniczą, oświatową, naukową, badawczo-rozwojową, wychowawczą, sportową lub turystyczną, na cele niezwiązane z działalnością zarobkową, a także organizacjom pożytku publicznego na cel prowadzonej działalności pożytku publicznego. Konieczne jest tu spełnienie łącznie dwu przesłanek - podmiot musi prowadzić co najmniej jeden z wymienionych rodzajów działalności i jednocześnie nieruchomość musi być przeznaczona na cele niezwiązane z działalnością zarobkową.    Działalność uczelni niepublicznej może się mieścić wśród wymienionych w ww. przepisie działalności: oświatowej, naukowej, badawczo-rozwojowej, wychowawczej. Jednakże z uwagi na cel zarobkowy niemożliwe jest zastosowanie wobec niej bonifikaty przy sprzedaży nieruchomości. Uczelnie niepubliczna z założenia nastawiona jest na zorganizowane, ciągłe i profesjonalne świadczenie odpłatnych usług edukacyjnych, jest to bez wątpienia działalność zarobkowa (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 03.07.2003 r., sygn. akt III CZP 38/03, opubl. w OSNC 2004/9/134).    Wobec powyższego sama ustawa o gospodarce nieruchomościami nie daje możliwości darowania nieruchomości komunalnej lub zbycia jej z zastosowaniem bonifikaty na rzecz uczelni niepublicznej. Jednakże w tym kontekście najbardziej kluczowe jest rozumienie art. 90 ust. 3 prawa zamówień publicznych, który zezwala jednostkom samorządu terytorialnego na przekazywanie uczelniom (publicznym i niepublicznym) nieruchomości w trybie i na zasadach określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten, gdyby go rozumieć jako całkowite odesłanie do ustawy o gospodarce nieruchomościami w kwestii przekazywania nieruchomości uczelniom, nie miałby żadnej treści normatywnej. Ustawa o gospodarce nieruchomościami sama z siebie ma zastosowanie do dysponowania nieruchomościami komunalnymi, bez dodatkowych odesłań z innych przepisów.    Wydaje się, iż zamiarem ustawodawcy było upoważnienie jednostek samorządu terytorialnego do nieodpłatnego wyposażania uczelni niepublicznych w nieruchomości komunalne. Inaczej umieszczenie przepisu art. 90 ust. 3 prawa o szkolnictwie wyższym byłoby pozbawione treści normatywnej, a podstawowe zasady interpretowania prawa mówią, iż przepisu nie można interpretować w sposób, który by prowadził do wniosku, że dany przepis jest zbędny. W tym kontekście odesłanie do zasad i trybu ustawy o gospodarce nieruchomościami można rozumieć jako odesłanie do przepisów regulujących formalną stronę przekazywania mienia (tj. uzyskanie zgód, podejmowanie uchwał itp.), a sama dopuszczalność przekazania wynikałaby z prawa o szkolnictwie wyższym. Za taką interpretacją przemawia także treść art. 90 ust. 5 i 6 prawa o szkolnictwie wyższym. Z tych przepisów wynika, że przekazane uczelni mienie, po jej likwidacji, staje się mieniem Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, stosownie do pochodzenia tego mienia. Ust. 6 mówi, że zasadę tę stosuje się odpowiednio do mienia przekazanego uczelni niepublicznej w trybie ust. 3. Potwierdza to, że art. 90 ust. 3 może być podstawą do przekazania mienia, czyli nieruchomości, bo tylko nieruchomości ten przepis dotyczy. Zagwarantowanie w ustawie powrotu mienia do jednostki samorządu terytorialnego również przemawia za dopuszczalnością przekazania nieruchomości.    Nadto należy wziąć pod uwagę, że głównym zadaniem jednostek samorządu terytorialnego jest dbanie o rozwój społeczności lokalnej i poprawę warunków życia. Jednostka samorządu terytorialnego niejednokrotnie może być zainteresowana, aby na jej terenie funkcjonowała uczelnia niepubliczna. Wpływa to na poziom wykształcenia mieszkańców, ułatwia dostęp do kształcenia wyższego, tworzy nowe miejsca pracy i podnosi prestiż gminy lub powiatu.    W świetle powyższego proszę Pana Ministra o opinię na temat prawnej możliwości nieodpłatnego przekazania nieruchomości stanowiącej własność powiatu niepublicznej uczelni wyższej, w szczególności:    1) Czy obowiązujące prawo o szkolnictwie wyższym może być postawą prawną do nieodpłatnego przekazania nieruchomości powiatu uczelni niepublicznej?    2) Czy odesłanie do ustawy o gospodarce nieruchomościami zawarte w art. 90 ust. 3 prawa o szkolnictwie wyższym należy rozumieć jako odesłanie do formalnego trybu postępowania, czy również do merytorycznych podstaw darowania nieruchomości?    Z poważaniem    Poseł Jerzy Budnik    Wejherowo, dnia 17 lutego 2006 r.